In februari leverden de eerste pioniersbuurten in Eindhoven hun eigen buurtplan op om hun huizen aardgasvrij-voorbereid te maken. Roozbeh Nikdel, projectleider pioniersbuurten in de gemeente, is enorm trots dat zo veel bewoners zijn opgestaan om mee te denken: “En het traject heeft óns veel inzicht gegeven in hoe we het vervolgtraject kunnen aanpakken.”

In de aanloop naar de warmtetransitie stond de gemeente voor de vraag: hoe pakken we een wijkgerichte aanpak aan? Roozbeh: “We zagen drie pijlers onder zo’n traject: participatie, technisch onderzoek naar alternatieven voor aardgas en onderzoek naar de haalbaarheid en betaalbaarheid. Bij onze verkenning van wat in de gemeente al op het gebied van participatie liep, kwamen we voortdurend Buurkracht tegen: ondersteund door Buurkracht hadden al diverse buurten mooie resultaten bereikt met gezamenlijke verduurzamingsacties. Wij zagen hierin ook een goede onafhankelijke partij om in onze pioniersbuurten bewoners te organiseren en activeren om hun eigen buurtplannen te maken.”

Heldere rolverdeling

Die pioniersbuurten waren de Generalenbuurt, de Sintenbuurt en ’t Ven. Samen stippelden de gemeente en Buurkracht uit hoe het pad naar de drie buurtplannen eruit ging zien, van benadering tot oplevering. “We begonnen met een bijeenkomst in elke buurt om bewoners te informeren en vrijwilligers te werven voor een meedenkteam dat de kar ging trekken”, vertelt Yvette Marijnissen, buurtbegeleider bij Buurkracht. “De uitnodiging verstuurden we namens de gemeente. Tijdens die bijeenkomst hebben we samen een toelichting gegeven; daarna heeft de gemeente de procesbegeleiding helemaal aan ons overgelaten. Waarbij ze wél beschikbaar bleef om informatie te geven en op verzoek van de buurten op gezette momenten mee te praten.”

Betrouwbare bronnen

Die rolverdeling – met een ervaren, onafhankelijke partij tussen bewoners en gemeente – werkte goed. Yvette: “De berichtgeving in de media over de warmtetransitie gaat alle kanten op, heel verwarrend. Ik merkte dat veel bewoners de bijeenkomsten als de enige plek zagen waar ze écht met hun vragen terecht konden. Waar ze informatie kregen over hún situatie. En waar ze ervaringen konden uitwisselen. Dat was heel waardevol. Ik kreeg ook eerlijke feedback van bewoners die ze misschien minder snel met de gemeente zouden delen. Het was echt geweldig om samen te werken met zulke betrokken, open, kritische bewoners.”

Prettige samenwerking

Ook bewoners hebben de samenwerking als prettig ervaren. Sjaak Verheijen van het meedenkteam in de Sintenbuurt: “Yvette is kordaat en hield de vaart erin, in duidelijke stappen. De communicatie verliep prettig. Ook met de buurt: de updatekaarten die bewoners in de bus kregen, de notulen van de bijeenkomsten, het buurtplan zelf, het zag er allemaal professioneel uit. Buurkracht heeft het erg goed gedaan.” Paul Ernst uit de Generalenbuurt is ook zeer positief over de begeleiding: “Ik heb gehoord dat de gemeente in samenwerking met Buurkracht een vervolgtraject start in onze buurt, met onder andere gezamenlijke maatregelen. Daar wil ik ook graag weer een actieve bijdrage in leveren.”

Niet afwachten, maar doorpakken

In de Sintenbuurt en de Generalenbuurt bleek er nog geen betaalbaar alternatief voor aardgas binnen handbereik te zijn. Zo werd het doel in de buurtplannen bijgesteld van aardgasvrij naar aardgasvrij-voorbereid: klaar voor de switch, ongeacht wat straks de warmtebron wordt. Voor ’t Ven is het technische onderzoek nog gaande; deze buurt kan mogelijk worden aangesloten op een bestaand warmtenet. Het buurtplan mist daardoor nog belangrijke gegevens voor de afronding. Maar het meedenkteam staat niet stil. In plaats van af te wachten, is er alvast een Energieloket opgericht dat onder meer collectieve acties opzet in de buurt.

Trots op verbinding – zicht op vervolg

Wethouder Rik Thijs nam op 5 februari het buurtplan van de Sintenbuurt in ontvangst en vijf dagen later van de Generalenbuurt. Roozbeh: “Ik ben enorm trots op die plannen. Alleen al dat in alle buurten zo veel mensen bereid zijn om vrijwillig mee te denken, vind ik geweldig. We zien ook dat deze trajecten bijdragen aan de sociale cohesie in de buurten. Zo willen bewoners van de Generalenbuurt een platform oprichten dat naast de warmtetransitie ook andere thema’s rondom leefbaarheid wil oppakken. Daar zijn wij als gemeente ook heel blij mee. Én we weten dankzij deze pionierstrajecten nu veel beter hoe we verder willen. Zowel met deze wijken als met wijken die nog aan de start staan. Mooie resultaten!”

Lees hier meer over de Wijkaanpak Energie

Op de foto buurtbewoners van de Generalenbuurt tijdens het presenteren van hun plan