Gemeenten juichen het toe als bewoners zelf met ideeën komen hoe van het gas te gaan. Tegelijkertijd, als dit écht gebeurt, schiet menig gemeente juist in de kramp. Want passen die ideeën wel in de Warmtetransitieplannen? Hoe zorgen we ervoor dat we weten wat bewoners gaan doen? En ook bij de initiatiefnemers zelf kan (daardoor) verwarring ontstaan. Door een overload aan informatie vanuit de gemeente of doordat de aardgasvrijbal onbedoeld vollédig bij hen komt te liggen. Met als ongewenst gevolg dat ideeën verzanden. Hoe moet het dan wel?

Gemeente en bewoners versterken elkaar
Bewonersinitiatieven en gemeenten hebben elkaar nodig om optimale stappen te zetten richting aardgasvrije wijken. In de eerste plaats omdat initiatieven zorgen voor meer draagvlak. De initiatiefnemers, de local hero’s, genieten het vertrouwen van medebuurtbewoners en weten ze (daardoor) te mobiliseren. Sterke initiatieven vergroten bovendien de uitvoeringskracht en de kwaliteit van de plannen. En niet onbelangrijk: ze versterken de lokale democratie door actieve betrokkenheid leefomgeving. Hierbij is het essentieel dat veelbelovende bewonersinitiatieven en gemeenten al in een vroegtijdig stadium met elkaar in contact komen. Om zo van meet af aan tot een gelijkwaardige en constructieve samenwerking te komen.

Vijf tips van de Participatiecoalitie hoe gemeenten de energie van bewoners optimaal inzetten
1. Maak met het initiatief een samenwerkingsverklaring
Overtuigd van een sterk bewonersinitiatief? En zien ook de bewoners een samenwerking wel zitten? Beklink het met een samenwerkingsverklaring. Een samenwerkingsverklaring maakt de samenwerking ‘echt’, zorgt voor minder vrijblijvendheid en is het bewijs van een gezamenlijke benadering.

2. Zorg voor een startbudget om een buurtplan te maken…
Laat de initiatiefnemers met een begroting komen en ken aan het begin van de samenwerking een budget toe. De bewoners weten zo waar ze aan toe zijn, wat de mogelijkheden zijn en kunnen direct van start.

3. … en voor een budget voor proces en externe expertise
Reserveer, om de vaart erin te houden, ook een budget voor de verdere ontwikkeling en uitvoering van het plan. Voorkom dat financiën een remmende factor zijn.

4. Neem het initiatief op in de communicatie-uitingen
Zet goede initiatieven in de spotlights, enthousiasmeer tegelijkertijd ook andere bewoners en zie hoe de burgerparticipatie in de gemeente een toevlucht neemt.

5. Neem het initiatief op in de Transitievisie Warmte
Door het bewonersinitiatief hierin op te nemen, laten gemeenten zien dat ze bewoners serieus nemen bij de energietransitie. Het ultieme bewijs dat gemeente en bewoners hand in hand gaan.

Meer weten?

De Participatiecoalitie heeft over dit onderwerp een webinar gehouden die is terug te bekijken. 

Over de Participatiecoalitie

Het succesvol uitvoeren van het Klimaatakkoord lukt alleen sámen met bewoners. Hoe pak je dat aan? Voor advies en ondersteuning kunnen gemeenten en regio’s terecht bij de Participatiecoalitie. De coalitie is voortgekomen uit de Klimaattafels en bestaat uit vijf maatschappelijke organisaties: HIER, de Natuur en Milieufederaties, Energie Samen, LSA bewoners en Buurkracht.