De Regionale Energiestrategieën en Transitievisies warmte staan grotendeels op papier. Een aantal contouren is hierin geschetst, maar vaak nog niet wáár de windmolens of wannéér bewoners van het aardgas af gaan. Dus wat nu? En vooral hóe? Want we willen allemaal een gedragen plan, waar bewoners en bedrijven zelf mee aan de slag gaan. Aan het woord is Roel Woudstra, directeur van Stichting Buurkracht.

 

Wat is essentieel voor een effectieve buurt- en wijkaanpak?

“Een lange adem. Wat ik daarmee bedoel is dat er meer voor nodig is dan samen met de buren een zonnepanelenactie organiseren. Bewonersinitiatieven moeten een structureel karakter krijgen. Door langere tijd samen plannen te maken en acties te ondernemen om stap voor stap te bouwen aan de energie- en warmtetransitie. Dat structurele karakter ontstaat niet zomaar en vergt dus een lange adem. Maar door gericht en gedoseerd te ondersteunen op proces, communicatie en technische kennis kunnen veel initiatieven uitgroeien tot een blijvende samenwerking tussen bewoners – en op termijn helemaal op eigen benen staan.”

 

Klinkt mooi, maar werkt dit in de praktijk ook zo?

“In de buurten waar Buurkracht actief is, zien we deze groeicyclus van bewonersinitiatieven steeds vaker terug. Het begint allemaal met een buurtidee van een of meerdere bewoners die zich vervolgens verenigen in een buurtteam. In teamverband gaan zij dat idee uitwerken om daarna de rest van de buurt te betrekken en enthousiasmeren mee te doen. Wat dan ook gebéurt: een individuele isolatieactie mondt vaak uit in een actie waar het gros van de buurt aan meedoet.”

 

En zo is er een nieuw kiempje gelegd?

“Precies! Want zo’n eerste buurtsucces smaakt vaak naar meer; dezelfde of juist andere bewoners staan te popelen een nieuwe actie op te zetten. En dan begint het proces van initiëren, activeren en bestendigen opnieuw. Zo ontstaat er een vliegwieleffect, met steeds meer initiatiefnemers, meer deelnemers en meer activiteiten. Een vruchtbaardere bodem voor participatietrajecten kun je je bijna niet wensen.”

 

Hoe plukken de RES en Transitievisies warmte hier de vruchten van?

Het grote winstpunt is dat er structurele verbinding ontstaat. Tussen bewoners onderling, en tussen bewoners en de gemeente. Daarnaast heb je als gemeente een helder aanspreekpunt in de buurt. Een collectief dat niet alleen zichzelf maar een brede groep bewoners vertegenwoordigt. Dat meedenkt en bijdraagt aan draagvlak én participatie in de buurt. Zo ontstaat de versnelling die nodig is om de wijkaanpak én de uitvoering van de lokale energiestrategie en Transitievisies succesvol te maken. Bewonersinitiatieven zorgen bovendien voor versterking van de sociale structuren in de wijk en buurt. Een niet te onderschatten bijvangst.

 

Meer weten?

Stichting Buurkracht brengt al meer dan acht jaar buurtbewoners in beweging en ondersteunt onder meer gemeenten bij hun burgerparticipatietrajecten. Regelmatig organiseert Buurkracht hierover webinars en kennissessies. Zie voor een overzicht stichtingbuurkracht.nl/webinars. Meer weten over de werkwijze en groeicyclus van Buurkracht? stichtingbuurkracht.nl/werkwijze

 

Dit artikel is in september 2021 ook verschenen in het VNG Magazine